Μεγάλος Κανόνας πρωταπριλιάτικα

του Μιχάλη Δήμα

 

Τετάρτη 1 Απριλίου 2020. Πολύ θα θέλαμε, όλο αυτό που ζούμε εδώ και ένα μήνα να ήταν μια πρωταπριλιάτικη κακόγουστη φάρσα. Ένα μακάβριο πρωταπριλιάτικο αστείο, αλλά δυστυχώς δεν είναι.

Ψέματα, ψέματα πες μου πως είναι ψέμα ένα αστείο χοντρό… που λέει και το τραγούδι. Πρωταπριλιά λοιπόν και η ζωή συνεχίζεται μετ’ εμποδίων.

Αν ήταν αλλιώς τα πράγματα σήμερα το απόγευμα θα ψαλότανε στους ναούς ο Μεγάλος Κανόνας του Ανδρέα του Κρητός. Ένας ύμνος, ο μεγαλύτερος σε έκταση που διαθέτει η εκκλησία για γερά στομάχια και χαλκέντερους ακροατές. Πρόκειται για ένα Μαραθώνιο μετάνοιας.

Πόθεν άρξομαι θρηνείν τας του αθλίου μου βίου πράξεις… Δεύρο τάλαινα ψυχή, συν τη σαρκί σου τω πάντων Κτίστη… έτσι αρχίζουν τα δύο πρώτα τροπάρια του ύμνου σαν σάλπισμα αφύπνισης και εγρήγορσης. Σπάνιο δείγμα εκκλησιαστικής ποίησης, απαράμιλλης ωραιότητας και μεστό θεολογικών και ανθρωπολογικών αναφορών.

Εκεί παρουσιάζεται η εσωτερική μας γυμνότητα σε όλο της το μεγαλείο. Γιατί η γύμνια της ψυχής είναι χειρότερη από αυτή του σώματος. Άλλωστε υπάρχουν και άγιοι που εικονίζονται γυμνοί, όπως η οσία Μαρία η αιγυπτία και ο άγιος Ονούφριος.

Εκεί λοιπόν ο βασιλιάς άνθρωπος είναι γυμνός, αυτή είναι η αλήθεια, σκληρή και αδιαπραγμάτευτη, κανένα παζάρι, κανένα σκόντο, κανένα άλλοθι, καμιά ωραιοποίηση της πλάνης μέσα στην οποία ζει. Όταν ο άνθρωπος απορρίψει το θεοειδές ένδυμα, ότι στολές κι αν φτιάξει για να ομορφύνει ή για να προφυλαχτεί από του κόσμου τα δεινά δύσκολα θα τα καταφέρει…