Η χειρότερη φιλόλογος

γράφει ο Ντίνος Δαφαλιάς.

Κατερίνα το όνομα της. Την δίνω στεγνά για πολλούς λόγους. Αδίστακτό κομματικό στέλεχος του ΚΚΕ, που εφάρμοζε μεθόδους Γκούλαγκ από ένστικτο και ηδονή. Ανύπαντρη και κάποιοι έλεγαν ότι δεν παντρεύτηκε για να προσφέρει τα μέγιστα στο κόμμα. Όσοι δεν ήταν ΚΚΕ τους τσεκούρωνε κι όσοι ήταν ΚΝΕ τους έλεγε «σύντροφε δεν διαβάζεις». Δεν υπήρχε σωτηρία με δαύτην. Δεν είχα γνωρίσει μεγαλύτερο φασιστόμουτρο στη ζωή μου μέχρι που πήγα να μείνω Μπραχάμι. Εκεί βρήκα τους κλώνους της, ο ένας δάσκαλος δυστυχώς, που θα διαβεί την πόρτα του Εισαγγελέα μαζί με Δήμαρχο.

Το στόμα της πήγαινε πολυβόλο με μία ελαφρώς χωριάτικη προφορά, σαν αυτή της Δαμανάκη και της Δημάρχου. Ορεσίβια αντάρτικη εκφορά του λόγου κατόπιν επιλογής προφίλ. Τα κείμενα στα Νέα Ελληνικά που δίδασκε ήταν μόνο από αριστερούς συγγραφείς. Είχε μετατρέψει την αίθουσα σε χώρο πλύσης εγκεφάλου της ΚΝΕ. Αυτό ήξερε, αυτό έκανε. Εικάζω ότι στα αρχαία ήταν ανίδεη. Το γεγονός ότι όσο μεγαλώνουμε και γινόμαστε πιο σοφοί, σε συνδυασμό με τη σταθερότητα της άποψής μου γι αυτήν την κακή καθηγήτρια, σημαίνει ότι τότε την είχα κρίνει σωστά ως σκουπίδι της εκπαίδευσης και της κοινωνίας. Ήταν ένα καφέ ίζημα που ανέδυε τη χειρότερη κακοσμία που υπάρχει. Στα reunion που κάνουμε όλοι οι συμμαθητές, μιλάμε και διαφωνούμε για πολλά. Όταν η συζήτηση αφορά αυτό το χαμερπές υποκείμενο, συμφωνούμε όλοι κι ας έχουμε την έμφυτη τάση όσο μεγαλώνουμε να συγχωρούμε.

Ατυχία νούμερο ένα. Την είχαμε στην Γ΄ Λυκείου και ήταν υπεύθυνη του τμήματος. Αυτό της έδινε ένα δικαίωμα να μας κρατάει πάντα στο διάλειμμα. Ποτέ δεν μας άφησε να βγούμε. Μίλαγε – μίλαγε – μίλαγε ακατάπαυστα μέχρι να χτυπήσει ξανά το κουδούνι. Αυτό το έκανε μόνο σε μας. Στα πρόσωπα των μαθητών εκδικούνταν ολόκληρο το ανθρώπινο είδος. Μισάνθρωπος.

Ατυχία νούμερο δύο. Μας φώναζε όπως ήθελε αυτή. Ντίνος, της έλεγα εγώ, Κώστα αυτή. Έτσι για σπάσιμο, για επιβεβαίωση της εξουσίας. Το περιβραχιόνιο με το σφυροδρέπανο της έλειπε και το Καλάζνικοφ. Και τι κατάφερε; Μία πρόσκαιρη νίκη και ένα καθημερινό βάσανο να σκέφτεται τι θα κάνει για να μας ενοχλήσει. Τα σωθηκά της έτρωγε. Εμείς φύγαμε, προχωρήσαμε, κάναμε καριέρες στήσαμε εταιρείες από το μηδέν και δούλεψε ο κόσμος κι έφαγε ψωμί.

Ατυχία νούμερο τρία. Μια φορά τελείωσε το μάθημα και στο αμέσως επόμενο δευτερόλεπτο χτύπησε το κουδούνι. Τότε μας διάβασε 20 σελίδες από το επόμενο κείμενο στα Νέα Ελληνικά. Ήταν κάτι που δεν είχε ξανακάνει ποτέ. Ήταν μία σαδιστική πράξη που επιβεβαιώνονταν από το χαιρέκακο χαμόγελό της, την ώρα που διάβαζε. Ξεπέρασε σε λέξεις ανά λεπτό ακόμα και παππά που κάνει αρπαχτή τρισάγιο βολτάροντας στους τάφους στο Α’ Νεκροταφείο. Κι ενώ η συνήθης φράση «είναι τρελή» ήταν αυτή που περίμενες να ακούσεις, τα παιδιά ομόφωνα είπαν με νευρικά χαμόγελα και βλέμματα «είναι κακιά». Η τρέλα διορθώνεται ή καταστέλλεται με φάρμακα. Η κακία όμως;

Ατυχία νούμερο τέσσερα. Δεν είχε αυτοκίνητο να της το καταστρέψουν οι μαθητές. Θα είχε γίνει μπουρλώτο. Τολμώ να πω ότι σχεδίαζαν να τις επιτεθούν με κουκούλες αριστεροί και δεξιοί, γονείς και μαθητές. Άλλοι μάλιστα, έγνεφαν στο εφηβικό θερμό μυαλό τους υποθετικά σενάρια λιντσαρίσματος. Θυμάμαι τον Μιχάλη, που ήθελε να την κρεμάσει έξω από το σχολείο σε μία κολώνα. Τόσο κακίστρω ήταν. Αλλά βλέπεις ήταν στέλεχος του ΚΚΕ τη δεκαετία του ’80, συνδικαλίστρια και απολάμβανε προστασία και ασυλία. Κι όλα αυτά συνέβαιναν στο 1ο Λύκειο Μοσχάτου που έμεινε στην ιστορία για το θρίαμβο στην τηλεοπτική εκπομπή του Ίκαρου, «Μήπως γνωρίζετε;».

Ατυχία νούμερο πέντε. Είχαμε πάει εκδρομή στην ορεινή Κορινθία και οι καθηγητές είπαν σε έναν συμμαθητή που ήταν καταπληκτικός μίμος, να τους σατιρίσει. Όλοι οι καθηγητές γελούσαν με τις ομολογουμένως πετυχημένες μιμήσεις του. Γελούσαν βλέποντας το είδωλο του εαυτού τους που τόνιζε εύστοχα τα αδύνατά τους σημεία. Όταν έφτασε η στιγμή να κάνει αυτό το φασιστόμουτρο, εκείνη τον απείλησε ότι θα τον περιποιηθεί στο τρίμηνο και έβγαλε το μπλοκάκι επί τόπου, που το είχε μαζί της στην ημερήσια εκδρομή, για να τον σημειώσει. Πρακτικές Στάλιν-Μπέρια. Η σφαίρα στο μέτωπο έλειπε αλλά είμαι σίγουρος ότι το σκέφτηκε προς στιγμήν. Τα νεύρα της ήταν τεντωμένα, φώναζε σαν υστερική και δεν σταματούσε να απειλεί. Κάποια στιγμή απείλησε όσους μαθητές ήταν παρόντες. Τότε οι υπόλοιποι καθηγητές της επιτέθηκαν με σκληρές εκφράσεις ενώπιον μαθητών. Ακόμα και ο αυστηρός και ευπρεπής θεολόγος, ο κ. Καρύδης, ούρλιαζε κατακόκκινος. Τι ωραία σκηνή ήταν αυτή… Ξεδιπλώθηκε το μίσος της για τον κάθε ανήλικο μαθητή, ένα μίσος ανεξήγητο, ένα μίσος για ότι περπατάει και μιλάει. Εκτέθηκε, έδειξε τον πιο κακό χαρακτήρα που συνάντησα στην σχολική μου ζωή με διαφορά. Ξαφνικά υπήρξε επίπληξη και για αυτήν, αυτή τη φορά από συναδέλφους της. Αυτό το άγριο κομματικό ανθρωποειδές, ήταν μη αποδεκτό από την κάστα του. Δυστυχώς όμως για τον μαθητή, τον περιποιήθηκε στο τρίμηνο. «Φόνος» με πρόθεση λοιπόν. Ίσως να τον κατέστρεψε για μια ζωή.

Ατυχία νούμερο έξι. Στο διαγώνισμα τριμήνου, φρόντιζε να αλλάζουμε αίθουσα για να μην υπάρχουν σκονάκια. Η βαθμολογία ήταν χαμηλή πάντα. Δεν την έπιανες πουθενά. Δεν υπήρχε η έννοια της τεκμηρίωσης της άποψης, εάν αυτή ήταν αντικομμουνιστική έστω καθ’ υποψία. Τα ερωτήματα ήταν με δόλο διατυπωμένα.

Τύχη νούμερο ένα. Πηγαίναμε στην ίδια στάση για να φύγουμε με το λεωφορείο. Είχα φτάσει νωρίτερα και την είδα να τρέχει να προλάβει το πράσινο, δηλαδή το 040. Ενώ άλλες φορές λέγαμε στους οδηγούς να περιμένουν, τώρα μείναμε αμίλητοι. Το έχασε… Δεν μας πλησίαζε ποτέ στη στάση γιατί της ρίχναμε δυο τρία κεφάλια και ήμασταν πολλοί και μπρατσωμένοι. Οι κινήσεις της στη στάση ήταν νευρικές, άνοιγε-έκλεινε την τσάντα και δεν τολμούσε να μας κοιτάξει. Άρα ήξερε ότι ήταν καθίκι. Στην αντίπερα όχθη, θυμάμαι μια φορά, την κα. Σαχά χημικό, που ήταν έγκυος και έτρεχε να προλάβει το 550 (Περαιάς – Κηφισιά τότε) για να πάει στους Αμπελοκήπους που ήταν το σπίτι της. Είπα στον οδηγό να περιμένει μία κυρία που είναι έγκυος. Η κα. Σαχά κατάλαβε τι έγινε, με ευχαρίστησε, έδωσε μία ευχή και την άλλη μέρα μου έφερε σε μία χάρτινη σακούλα γεμάτη κουλούρια. Η φράση της «ευχαριστώ παιδί μου» ήταν ότι καλύτερο έχω ακούσει από εκπαιδευτικό. Η διαφορά είναι τεράστια, χαώδης τολμώ να πω. Δεν υπήρξε εύνοια στους βαθμούς για αυτή την πράξη και καλά έκανε. Πήρα ένα καλό μάθημα για την κοινωνική συμπεριφορά εκτός σχολικής αίθουσας. Άνθρωπος με άνθρωπο κι όχι καθηγητής με μαθητή. Στα ίσα που λέμε. Έτσι εξηγείται γιατί θυμόμαστε τους Χίτλερ και Φιμπονάτσι, τους Καλλιγούλα και Νεύτωνα.

Τύχη νούμερο δύο. Είχα μεγαλώσει πολύ πια και βρισκόμουν στη στάση Τροπικάλ στην Καλλιθέα, για να πάω στη δουλειά. Τρόλεϊ και πράσινο άφαντα… Εμφανίζεται  η χαμένη που έμενε εκεί κοντά. Σταμάτησε ένα ταξί, αλλά μπήκα εγώ μέσα με τσαμπουκά. Ήταν πρώτη και τελευταία φορά στη ζωή μου που ήμουν έτοιμος για φασαρία μέχρι τέλους. Ήταν το 1996, τότε που ήμουν ένας καλοντυμένος ψηλός αδύνατος μειώδης τύπος κι αυτή μια χαμένη νευρική και κακοντυμένη αδύναμη ύπαρξη, γιατί άνθρωπο δεν μπορώ να την αποκαλέσω. Η οποιαδήποτε σύρραξη θα είχε μία κατάλληξη, εκείνη στο νοσοκομείο κι εγώ 6 μήνες με αναστολή. Ελπίζω μόνο, να με αναγνώρισε αλλά μάλλον κάνω λάθος. Κανείς κατ’ εξακολούθηση βασανιστής δεν θυμάται πρόσωπα. Ο ταξιτζής έμεινε άφωνος. «Προχώρα θα σου πω». Του είπα όλη την παραπάνω ιστορία και χαμογέλασε. «Ωραίος» μου είπε.

Όσο κι αν έψαξα, δεν βρήκα ποτέ ούτε έναν, έστω ασήμαντο λόγο να την σεβαστώ. Ελπίζω μόνο να ζει κι ως συνταξιούχος πια, να νιώθει κάθε μέρα την ποινή της απώλειας της δύναμης να βασανίζει ανήλικους μαθητές. Μακάρι να ζήσει άλλα χίλια χρόνια χωρίς καμία δύναμη. Γιατί, όπως είπε κι ο Ομάρ Σαρίφ στην ταινία Δόκτωρ Ζιβάγκο, «You have the power to kill me, but not the authority»…