Νίκος Εγγονόπουλος…«Στρατηγέ τι ζητούσες στη Λάρισα, συ ένας Υδραίος;»

«Η τέχνη είναι για να αντιμετωπίσεις την ασυναρτησία της ζωής. Να σου απαλύνει τον βίο, την πορεία προς τον θάνατο».

❀❀❀

Ο Νίκος Εγγονόπουλος (1910 – 1985) είναι ο κυριότερος εκπρόσωπος του
σουρεαλισμού* στη νεοελληνική τέχνη. Με τη σπάνια μόρφωση και το ήθος
του αποτέλεσε μια από τις πιο έντιμες πνευματικές μορφές της σύγχρονης
Ελλάδας. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ (1932-1938) με δασκάλους τον Κ. Παρθένη
και τον Γ. Κεφαλληνό. Έκανε επίσης σπουδές σε πόλεις της Ευρώπης, όπως
στη Φλωρεντία και στη Ρώμη. Το 1941 πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο και
συνελήφθη από τους Γερμανούς. Το 1967 διορίστηκε καθηγητής στην έδρα
της Ζωγραφικής και του Ελεύθερου Σχεδίου στην Αρχιτεκτονική Σχολή του
Ε.Μ.Π. Στα έργα του, εκτός από το σουρεαλιστικό ύφος, υπάρχουν πολλά
στοιχεία από την αρχαία ελληνική και τη βυζαντινή τέχνη («Ο Ερμής εν
αναμονή», «Άγαλμα πελιδνά σουβαντισμένο»). Αυτά είναι συνήθως
ελαιογραφίες μικρών διαστάσεων και απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές
χωρίς ιδιαίτερα χαρακτηριστικά προσώπου σε ένα ποιητικό θεατρικό
σκηνικό. Παρουσίασε έργα του σε ατομικές εκθέσεις και σε πολυάριθμες
ομαδικές. Το 1954 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 27η Μπιενάλε της
Βενετίας με 74 έργα. Η ποίησή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Εκτός
των άλλων ποιητικών συλλογών, εξέδωσε το περίφημο εκτενές ποίημα για

τον αγωνιστή της Λατινικής Αμερικής Μπολιβάρ.

Ο Ν. Εγγονόπουλος, υπήρξε ανατρεπτικός και αντικομφορμιστικός καλλιτέχνης. Το
έργο του κρίθηκε και κατακρίθηκε από κοινό και κριτικούς που δεν γνώριζαν τον
υπερρεαλισμό και δεν ήταν έτοιμοι να τον δεχτούν. Οι πηγές που χρησιμοποιεί
προέρχονται από την ελληνική παράδοση, την αρχαία, τη βυζαντινή και τη νεότερη,
αλλά ο τρόπος που τις επεξεργάζεται, δανείζεται στοιχεία από τον πρωτοποριακό
ευρωπαϊκό Υπερρεαλισμό. Βασικές αφετηρίες για τη διαμόρφωση της ζωγραφικής
του γλώσσας υπήρξαν η επαφή του με την ποίηση του Α. Εμπειρίκου και η

μεταφυσική ζωγραφική του Georgio de Chirico.

Αποφθέγματα Νίκου Εγγονόπουλου

❀❀❀

-Η ζωή, ο θάνατος κι αναμεσίς η Τέχνη.

-Δεν ξέρω αν είμαι Χριστιανός, αλλά Ορθόδοξος είμαι οπωσδήποτε.
Έλληνα! Ε, Έλληνα! Του κάμω, τι ζητάς εδώ; είμαι νεκρός, μου

κάμει.

-διότι πρέπει να έχει ο στρατιώτης το τσιγάρο του το μικρό παιδί

την κούνια του κι ο ποιητής τα μανιτάρια του.

 

-Μίρκο Κράλη, τι ζητάς; εδώ δεν είναι παίξε γέλασε: εδώ είναι

Μπαλκάνια

-όλοι να τρέξουμε αμέσως στα γκωλ-ποστ παιδιά! στα γκωλ-ποστ
στα γκωλ-ποστ άγρυπνοι – ακοίμητοι φρουροί – πανέτοιμοι το μάτι
εδώ εκεί να γρηγορούμε μην αρχινίσουνε να πέφτουνε τα τέρματα

βροχή και ηττηθούμε.