Μπραχαμιώτισσα στους Άγιους Τόπους

της Βιτάλια Ζίμμερ

 

Έλληνα βρίσκεις παντού. Εβραίο βρίσκεις παντού. Ειδικά η Εβραϊκή χοντρή μύτη είναι διακριτικό στοιχείο. Όταν αρχίζουν και κάνουν θόρυβο το καταλαβαίνεις. Οι Έλληνες είναι και όμοιοι και διαφορετικοί. Συνάντησα πριν λίγες μέρες μία μεγάλη κυρία στα Ιεροσόλυμα. Δεν ξέρω πώς βρέθηκε εκεί. Είναι από το Μπραχάμι. Δεν χάνω ευκαιρία να μάθω.

 

Μετά την γνωριμία με τους Imaginistes που χτίστηκε λίγο περίεργα και θυμίζει φιλελεύθερη κομμούνα, όροι αντίρροποι για εμένα, έχει δημιουργηθεί ένα ερώτημα. Μπραχάμι ή Άγιος Δημήτριος. Προτιμώ το δεύτερο γιατί γεννήθηκα και μεγάλωσα στον Άγιο Δημήτριο της Θεσσαλονίκης. Αλλά εκεί είναι περιοχή και όχι αυτόνομος Δήμος. Απεναντίας, τα κείμενα των imaginistes αναφέρουν επίμονα τον όρο Μπραχάμι. Δεν θα το απαντήσω τώρα. Ακόμα συλλέγω στοιχεία.

 

Είχε ένα γιο άσωτο. Πριν πολλά χρόνια πίστευε ότι ο γιος είναι τόσο άστατος στη ζωή, που θα καταλήξει να “κουβαλάει σκατά”. Τεράστια περιουσία στο Μπραχάμι. Όλη ξοδεύτηκε για τα μάτια και τα κάλλη μιας γνωστής ηθοποιού. Μου είπε το όνομα αλλά δυστυχώς είμαι στο μηδέν για τα θέματα ελληνικού κινηματογράφου. Μόνο το Βέγγο και κάποιους άλλους γνωρίζω, συν τους σύγχρονους.

 

“Όλα τα ακίνητα κόρη μου τα έφαγε. Ευτυχώς κάποια τα έγραψαν σε εγγόνια και όχι σε αυτόν. Ή γριούλα που κάποτε δανείζονταν τα υπέροχα σερβίτσια της για γάμους και βαφτίσεις, τώρα ίσα που τα καταφέρνει. Κι όταν πουλήθηκε το μεγάλο σπίτι της για να γίνει πολυκατοικία, μπήκαν μέσα και τα πήραν όλα. Παράθυρα, πόρτες, μπανιέρες. Όλα τα ξήλωσαν και τα πήραν. Μαράζωσε η κακομοίρα. Ήταν σαν να έπαιρναν κομμάτια από τη σάρκα της τα κοράκια. Τελικά ο άσωτος γιος βρέθηκε να έχει βυτίο και να αδειάζει βόθρους στα Μεσόγεια.”

 

Ακούω με υπομονή. Μου είπε το όνομα. Το όνομα δεν έχει καμία σημασία για εμένα. Είναι μία ιστορία ακμής και παρακμής, που ελπίζω να με βοηθήσει να δω το προφίλ αυτού του αντιφατικού σημείου της Αθήνας. Σαν περιοχή είναι το απόλυτο μηδέν. Οι άνθρωποι όμως, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον.

 

“Οι πρώτοι Μπραχαμιώτες ήταν Αρβανίτες. Δες τα παλιά σπίτια και τους μικρούς δρόμους. Οι Αρβανίτες ήθελαν να είναι κοντά ο ένας με τον άλλον. Είχαν σχέσεις κοινωνικές, γι αυτό και τα σπίτια τους είναι άτεχνα αλλά κοντά το ένα στο άλλο. Το Μπραχάμι έχει αξία. Μετά ήρθαν κι άλλοι και το χάλασαν. Κι εγώ Αρβανίτισσα είμαι και ξέρω και λίγα Αρβανίτικα.

Κόρη μου καλή. Δεν ξέρω πώς σε βρήκα εδώ στους Άγιους Τόπους. Ο θεός να σε έχει καλά και να σε προστατεύει. Σε κούρασα με τα δικά μου.”

 

“Γιαγιά, τι ήρθες να κάνεις στους Άγιους Τόπους;” Την φαντάζομαι την απάντηση αλλά ξέρω ότι θέλει να το πει και να το φωνάξει.

 

“Είναι τάμα κόρη μου. Ήρθα κι εγώ να πάρω σάβανο. Είμαι πολύ θρήσκα. Κι όσο πλησιάζει ο άνθρωπος στο τέλος γίνεται πιο θρήσκος. Ξέρεις κάποιον που να θέλει να είναι άρρωστος και να θέλει να πεθάνει; Έχω δισέγγονο και θέλω το δω γαμπρό. Την άλλη μέρα ας πεθάνω.”

 

“Γιαγιά, θα πάω αύριο σε ένα γάμο. Είναι εβραίικος. Θέλω να έρθεις μαζί μου.”

“Τι να κάνω γω με τους Ιουδαίους; Εσύ είσαι δικιά τους κι γω ξένη.”

“Κι εγώ δεν είμαι Ιουδαία. Βλέπεις οι Εβραίοι σε θεωρούν δική τους μόνο από μάνα. Κι οι Γερμανοί σε θεωρούν Γερμανό από πατέρα. Εγώ είμαι ανάποδη σε όλα.”

“Και σε ποιο θεό πιστεύεις κόρη μου;”

“Γιαγιά μου, είμαι άθρησκη, αλλά αν ψάχνεις θρήσκευμα, τα έγγραφα λένε Καθολική.”

“Άμα είσαι Χριστιανή, κόρη μου θα έρθω!”

 

Η υπόλοιπη μέρα αφιερώθηκε σε αγορές. Έπρεπε να βρει ρούχα για το γάμο και να πάρει και ένα δώρο. Παραγγείλαμε και τα λουλούδια. Κι εκεί που περπατούσε αργά και κουρασμένη, η γιαγιά πήρε θάρρος. Ξέχασε ότι πήγε στους Άγιους Τόπους για να προετοιμάσει το θάνατό της. Ξέχασε τα σκούρα σάβανα και ντύθηκε στα λευκά.

 

“Μία χάρη θέλω. Αν ακούσεις ότι πέθανα, να φροντίσεις να με φυτέψουν στο Μπραχάμι. Αρβανίτισσα δεν είσαι, αλλά είσαι διαόλου κάλτσα.”