Στην Ελλάδα μιας άλλης εποχής … Πασαλιμάνι, 1966

της Βιτάλια Ζίμμερ

Μισός αιώνας και 4 χρόνια πριν το σήμερα. Η φωτογραφία είναι από το Πασαλιμάνι. Είναι καλοκαίρι. Το διακρίνω από το κοντομάνικο της κοπέλας εμπρός στον ποδηλάτη. Είναι νωρίς το απόγευμα. Η σκιά των τριών νέων μου δείχνει ότι είναι μεταξύ 6 και 7 μ.μ. Τα κορίτσια τότε έβγαιναν νωρίς. Δεξιά, του ποδηλάτη είναι η Πασαρέλα. Το πρώτο νυφοπάζαρο στον Πειραιά. Είναι το σημείο που ο Δήμος στολίζει τη φάτνη. Αριστερά είναι το όμορφο λιμάνι. Στο βάθος δεξιά ήταν ο κινηματογράφος Παλλάς.

Τρεις νέοι, καλοντυμένοι όπως επιβάλει η εποχή, ο καθένας με εντελώς διαφορετικό στυλ. Είναι εύκολο για μία κοπέλα να ψυχολογήσει ασυναίσθητα το ταίρι της. Πίσω από κάθε ρούχο, κρύβεται η επιλογή, το γούστο που λέμε. Και το γούστο καθορίζεται από τον χαρακτήρα.

Η πιο μοντέρνα επιλογή είναι του νεαρού δεξιά. Το ανοιχτόχρωμο cool wool κοστούμι, είναι το πιο ακριβό από τα υπόλοιπα. Η εφαρμογή είναι άψογη και σίγουρα έγινε σε ράφτη. Το πέτο αγγίζει τα όρια του Blazer. Η γραβάτα του είναι ανοιχτόχρωμη και η πιο φαρδιά από τις τρεις. Ο κόμπος είναι διπλός και μικρός. Τα επίσης ακριβά γυαλιά ηλίου συμπληρώνουν το φάσμα των επιλογών. Είναι ο πιο μοντέρνος και μάλλον έχει οικονομική επιφάνεια.

Ο μεσαίος νεαρός, έχει επιλέξει ένα σακάκι χωρίς πέτο. Είναι ιδιαίτερο, αντισυμβατικό και δείχνει χαρακτήρα περιπέτειας. Η στάση του σώματος με τα χέρια στις τσέπες-πιέτες το τονίζει.

Τέλος, ο τρίτος νεαρός αριστερά, ακολουθεί την πιο συντηρητική επιλογή. Σκούρο κοστούμι μονόπετο λεπτή γραβάτα και το κουμπί σωστά κουμπωμένο. Είναι ο πιο ντροπαλός και αυτό φαίνεται από τα χέρια του. Έχει και αυτός ο νεαρός το κοινό του, στον γυναικείο πληθυσμό.

Τη δεκαετία του 60 η Ελλάδα ζει ένα όνειρο. Απαλλαγμένη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο προσπαθεί να γίνει Ευρώπη και Αμερική. Τα πρότυπα των ασπρόμαυρων ταινιών και του Rock ‘n Roll με τα κοστούμια δεν είναι δύσκολο να επιβάλουν τη μόδα. Πολλοί νομίζουν ότι το κοστούμι είναι ένα. Λάθος. Ακόμα και το κοστούμι που θα διαλέξεις, μπορεί να σε κάνει να διαφέρεις. Είναι πιο εύκολο να διαφέρει μία γυναίκα στο ντύσιμο, από ότι ένας άντρας. Για τον άντρα είναι δύσκολο να ξεχωρίσει. Κι όμως εδώ, τρεις νέοι άνθρωποι το επιτυγχάνουν.

Η εικόνα του κοστουμιού στην καθημερινή χρήση, έχει αποτυπωθεί και στις ελληνικές ταινίες. Ο πατέρας αυστηρός, με το κοστούμι μέσα στο σπίτι, διαβάζει εφημερίδα. Η γυναίκα είναι υποτακτική και νοικοκυρά. Τα παιδιά, αγόρια κορίτσια, πασχίζουν να διασκεδάσουν με τους ξενόφερτους χορούς, φορώντας τουαλέτες και κοστούμια. Τα πικάπ έρχονται μαζικά στην Ελλάδα. Τα πάρτυ πληθαίνουν. Η αστική τάξη αναδύεται και πάλι.

Ένα σκηνικό Beatles στο Πασαλιμάνι αποτυπώνεται σε αυτήν την όμορφη ασπρόμαυρη φωτογραφία. Η δεκαετία του 60, καταγράφεται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Είναι μία ακόμα Belle Epoque με το άρωμα της ελευθερίας των ηθών.

Την ίδια χρονιά θα κυκλοφορήσει ο ύμνος των Rolling Stones. Paint in Black. Τα 70s ανατέλλουν.