Μαθήματα ιστορίας – Nazi Feldherrnhalle

Της Βιτάλια Ζίμμερ.

Εισαγωγικό Σημείωμα

«Όταν ακούω κάποιους να ισχυρίζονται ότι είναι αντιφασίστες, γελάω ειρωνικά, διότι είμαι επιφυλακτική και σχεδόν πάντα δικαιώνομαι. Η ιστορία επαναλαμβάνεται λένε οι σοφοί. Ταυτίζομαι με αυτήν την άποψη. Αισθάνομαι ότι η ιστορία της οικογένειάς μου και η ίδια η ζωή, με κατέστησε ευερέθιστη σε θέματα φασισμού και ρατσισμού. Θεωρώ ότι αναγνωρίζω πιο γρήγορα από τον ανυποψίαστο συνάνθρωπο τα σημάδια του φασισμού και του ολοκληρωτισμού. Οι περισσότεροι, σαφώς επηρεασμένοι από την ιδεολογία τους, βλέπουν μόνο το αντίπαλο χρώμα. Κάποιοι βλέπουν κόκκινο φασισμό και κάποιοι άλλοι μαύρο φασισμό. Ο φασισμός είχε και έχει ένα χρώμα. Είναι το κόκκινο, το οποίο κυριαρχεί ως φόντο και στην ανατριχιαστική σβάστικα. Το κόκκινο είναι το χρώμα του αίματος και της ισχύος και οι φασίστες διψούν και για τα δύο…»

Βιτάλια Ζίμμερ

Η κατασκευή του μνημείου

Το μνημείο Feldherrnhalle (Φέλντερνχάλε, σε απόδοση, Αίθουσα στρατιωτών του μετώπου) κατασκευάστηκε 1844 κατόπιν εντολής του Βασιλιά της Γερμανίας Λούντβιχ του 1^ου της Βαυαρίας (Ludwig I) στην οδό που φέρει το όνομά του (Ludwigstrasse) στο νότιο Μόναχο, ως σύμβολο της πίστης του Βαυαρικού Στρατού. Δύο αγάλματα κοσμούσαν το μνημείο. Απεικόνιζαν τον Γιόχαν Τίλυ (Johann Tilly) που καθοδήγησε τους Γερμανούς στον τριακονταετή πόλεμο (1618 – 1648) και τον Κάρλ Φιλίπ φον Βρέντε (Karl Philipp von Wrede) που ήταν επικεφαλής στον πόλεμο κατά του Ναπολέοντα. Το μνημείο έχει χλευαστεί αρκετά από διανοούμενους και ιστορικούς.

Το συμβάν

Στις 9 Νοεμβρίου 1923 γίνεται το αποτυχημένο «πραξικόπημα της μπυραρίας». Στο σημείο του μνημείου θα εμπλακούν ο Χίτλερ περιστοιχισμένος από τον Γκέρινγκ (Hermann Göring) και τους οπαδούς του, με τις δυνάμεις καταστολής. Ο Γκέρινγκ θα τραυματιστεί και θα διαφύγει στην Αυστρία. Θα λάβει θεραπεία με μορφίνη η οποία του δημιούργησε εξάρτηση μέχρι σχεδόν το θάνατό του. Σύμφωνα με τα αρχεία, 16 οπαδοί του Χίτλερ έχασαν τη ζωή τους, ενώ ο ίδιος στάθηκε τυχερός για λίγα εκατοστά. Ο Χίτλερ οδηγήθηκε στη φυλακή Landsberg am Lech όπου εκεί υπαγόρευσε στον υπαρχηγό του, Ρούντολφ Ες (Rudolf Heß), με ακατάσχετη λογόρεια, τα κείμενα για το πρώτο αυτοβιογραφικό μέρος του βιβλίου του «Ο Αγών μου» (Mein Kampf).

Η αλλοίωση του μνημείου από τους Ναζί

Το 1933, όταν οι Ναζί κατέλαβαν με σχετική πλειοψηφία (43%) την εξουσία, κήρυξαν το Κομμουνιστικό Κόμμα εκτός νόμου λόγω ιδεολογικής συνάφειας και μετέτρεψαν το μνημείο, σε μνημείο υπέρ των 16 νεκρών του 1923. Σύμφωνα με τον Χίτλερ ήταν χρέος τους. Το μνημείο αποκτά το νέο όνομα Μάνμαλ ντερ Μπεβέγκουνγκ (Mahnmal der Bewegung) το οποίο σημαίνει «Μνημείο του Κινήματος». Επίσης, τα νέα στρατολογημένα μέλη των SS δήλωναν όρκο τιμής στο σημείο του μνημείου ενώπιον του Χίτλερ, σε ειδική τελετή. Οι δε περαστικοί, έπρεπε να σταματούν και να χαιρετούν ναζιστικά το μνημείο.

Το μνημείο φυλάσσονταν σε 24ωρη βάση από ένοπλους, ενώ κάθε χρόνο τελούνταν επετειακό μνημόσυνο, όπου διαβάζονταν όλα τα ονόματα των νεκρών, όσο οι αξιωματούχοι και το πλήθος χαιρετούσαν ναζιστικά.

 

Μετά τον πόλεμο

Όταν τελείωσε ο πόλεμος, το μνημείο αποκαταστάθηκε στην μορφή που είχε, πριν την αλλοίωση των Ναζί. Κάτοικοι της περιοχής, διέλυσαν με μανία ότι είχε προστεθεί. Το 1950, υπήρξε η πρόθεση να μεταφερθεί το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη της Βαυαρίας στο σημείο αυτό. Τα σχέδια ακυρώθηκαν με το σκεπτικό ότι θα ήταν μία συγχώρεση προς τους Ναζί.

Η ιδεολογική ερμηνεία του μνημείου είναι απλή. Οι φασίστες διακατέχονται από την εμμονή ανάδειξης ηρώων και δημιουργίας μνημείων για να χαλκέψουν την ιστορία.

Σας θυμίζει κάτι;