O καθρέφτης των Χριστουγέννων

της Βιτάλια Ζίμμερ.

 

Το σχολείο είναι άγριος τόπος για ένα παιδί. Τα παιδιά είναι αδυσώπητα και κάνουν σκληρή κριτική. Τα παιδιά γεννιούνται έτοιμα για τον δύσκολο κόσμο. Εμείς τα κάνουμε μαλθακά. Εμείς κατευνάζουμε τα ένστικτα με την παιδεία, τη λογική και το συναίσθημα. Η μεταπολεμική Ελλάδα όμως διαφέρει από την μεταπολεμική Ευρώπη. Τέσσερα ακόμα χρόνια χάθηκαν στον εμφύλιο πόλεμο.

Η μικρή Ελένη αντιμετώπισε τη σκληρότητα των παιδιών του σχολείου. Η «άσχημη» Ελένη με τα μπαλωμένα ρούχα γίνεται στόχος της χλεύης και της κοινωνικής απομόνωσης. Η μικρή Ελένη απορεί. Δεν έχει δει τον εαυτό της ποτέ σε έναν καθρέφτη. Μόνο τα βράδια βλέπει το είδωλό της στο τζάμι του καθιστικού. Πρέπει να έρθει το σκοτάδι έξω για να δει τον εαυτό της. Και η διαρκώς κινούμενη φλόγα της λάμπας πετρελαίου αλλοιώνει το είδωλό της, προσδίδοντας ένα φίλτρο ώχρας-χλωμάδας, ενώ οι αεικίνητες σκιές την ασχημαίνουν. Η μικρή Ελένη βλέπει στο κρύο τζάμι τον εαυτό της αλλιώς και όσο περνά η ώρα, τα χνώτα της θαμπώνουν την εικόνα.

Όλα όμως άλλαξαν μια μέρα. Όλα είχαν προκαθοριστεί από την μοίρα, πολλά έτη νωρίτερα. Μία επίσκεψη του Βασιλιά Παύλου στο χωριό της το 1936. Ο Βασιλιάς ανέσυρε το ημερολόγιο των επισκέψεων και το 1945 έστειλε δώρο στο σχολείο έναν καθρέφτη, λίγο πριν τα Χριστούγεννα. Η δασκάλα της Ελένης τον παρουσίασε στα παιδιά. Τότε, η μικρή Ελένη είδε πρώτη φορά το είδωλό της στο φως της ημέρας. Δεν χρειαζόταν πλέον το σκοτάδι για να δει το αλλοιωμένο είδωλό της. Ελένη, πολύ φως, αυτή είναι η ετυμολογία του ονόματος της.

Η Ελένη είδε τα καλοχτενισμένα καστανά και καθαρά μαλλιά της, τα μπαλωμένα μα πεντακάθαρα ρούχα της, τα όμορφα χείλη της, τα αμυγδαλωτά μαύρα μάτια με τις μεγάλες βλεφαρίδες. Η Ελένη ήταν το πιο όμορφο κορίτσι της πρώτης Δημοτικού, ίσως και του σχολείου. Πρώτη φορά αντίκρυσε τον εαυτό της μα δεν είδε μόνο τη μορφή της. Είδε τον κόσμο όλο και κατάλαβε το μίσος των άλλων. Η μικρή Ελένη είναι πανέμορφη στο πρόσωπο και στην ψυχή. Μόλις πήρε τα μάτια της από τον καθρέφτη, στάθηκε όρθια και κοίταξε γύρω της. Είδε την ασχήμια, όχι των προσώπων, μα των ψυχών και των καταστάσεων που άφησε ο πόλεμος. Είχε δίκιο ο παππούς της. «Μικρή μου Ελένη είσαι η πιο όμορφη. Δώσε τόπο στην οργή. Κάποτε όλα θα διορθωθούν.»

Η μικρή Ελένη δεν κράτησε κακία ποτέ στα παιδιά. Ήταν θύματα του πολέμου. Η μικρή Ελένη μεγάλωσε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα χάρις τον καθρέφτη.

Η Ελένη, έδωσε τη μάχη της επιβίωσης από τα γεννοφάσκια της και βγήκε νικήτρια. Σήκωσε την Ελλάδα στα χέρια της ψηλά. Έγινε δασκάλα. Υπηρέτησε την παιδεία και τα παιδιά και μετέδωσε το μήνυμα.

«Να κοιτάτε τον εαυτό σας στην ψυχή και όχι μόνο στον καθρέφτη.»

Αφιερωμένο στην Ελένη Α. 81 ετών, που νοσηλεύεται στη ΜΕΘ. Μία γυναίκα μόνιμα χαμογελαστή, γεμάτη αισιοδοξία.