Μπραχάμι…«ΑΔΕΙΑ ΗΝΙΟΧΙΑΣ»
Για τον παππού που δεν γνώρισα
❀❀❀
του Μιχάλη Δήμα
Παρασκευή 21 Οκτωβρίου 202.. Όταν πέθανε ο παππούς μου απ’ τη μεριά της μάνας μου, ακόμη δεν είχα χρονίσει δεν ξέρω αν με είχαν βαφτίσει κιόλας και είχε προλάβει ν’ ακούσει το όνομά του. Θυμάμαι μια φωτογραφία που με κρατάει αγκαλιά η οποία βρίσκεται στο πατρικό, ένας θεός ξέρει σε πιο κουτί, μαζί με άλλες καταχωνιασμένη.
Εκτός από αυτή που δεν βρίσκεται στα χέρια μου, έχω την τιμή να έχω σε κορνίζα την ΑΔΕΙΑ ΗΝΙΟΧΙΑΣ, που εκδόθηκε από την Αστυνομία Πόλεων Αθηνών και το τμήμα τροχαίας κινήσεως στις 18 Οκτωβρίου 1930. Δεν ξέρω που την είχα βρει, την φύλαξα και κάποια στιγμή την κορνιζάρισα. Τη θεώρησα ως δημόσιο έγγραφο, ένα είδος ιστορικού τεκμηρίου.
Ο παππούς λοιπόν γεννημένος το 1902 στο Δουργούτι, όπως λέγανε τότε το Νέο Κόσμο και όχι στη Μικρά Ασία, όπως αναφέρει η Άδεια έλαβε μέρος στη Μικρασιατική εκστρατεία. Μάλλον μπερδεύτηκε ο αστυνόμος που συμπλήρωνε τα στοιχεία. Μήπως ο παππούς τού είχε πιάσει την πάρλα για τις περιπέτειές του και αυτός συνεπαρμένος από τη διήγηση ξέχασε να τον ρωτήσει για τον τόπο γέννησης και τον θεώρησε βέρο Μικρασιάτη; Καραγωγέας λοιπόν ο Κορολόγος Μιχαήλ στα είκοσι οκτώ του. Στη φωτογραφία βέβαια δείχνει πολύ μεγαλύτερος.
Όσα γνωρίζω σήμερα γι αυτόν προέρχονται από διηγήσεις ξέφτια της μάνας μου. Σύμφωνα με αυτές ο παππούς μου παρουσιάστηκε, ενώ ακόμη δεν ήταν σε στρατεύσιμη ηλικία. Έλειπε από το σπίτι του επτά χρόνια, από τα δεκαεπτά-δεκαοκτώ έως τα εικοσιτέσσερα-εικοσιπέντε. Όταν γύρισε πίσω οι δικοί του τρόμαξαν να τον αναγνωρίσουν. Πρέπει να είχε φτάσει μέχρι το Σαγγάριο και τη γραμμή άμυνας Εσκί Σεχίρ-Κιουτάχεια-Αφιόν Καρασιχάρ. Είχε δώσει μάχες σώμα με σώμα και όταν αυτός και οι συμπολεμιστές του, άκουγαν την διαταγή, εφ όπλου λόγχη και το σούρσιμό της από τη θήκη η ανατριχίλα χτύπαγε κόκκινο. Όλα για τη Μεγάλη Ιδέα. Από το λόχο του μετά από τέτοιες μάχες-μακελειά επιβίωναν λιγοστοί, ανάμεσά τους και ο ίδιος. Οι τυχεροί της παρέας. Το ψωμί πάντα το τρώγανε πριν προλάβει να κρυώσει, σιτζάκ-σιτζάκ, δηλαδή ζεστό ζεστό.
Αυτά τα λίγα έχουν φτάσει ως εμένα από εκείνη την περίοδο της ζωής του. Όμως πολλά μπορώ να φανταστώ διαβάζοντας το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι», μέσα από το οποίο ψάχνει τα ίχνη του δικού του παππού στη Μικρά Ασία.
Η μάνα μου επίσης μου έλεγε ότι αγαπούσε πολύ τα λουλούδια και τα ωδικά πτηνά, καναρίνια, φλώρους, καρδερίνες. Άραγε, όταν έφυγε από τη ζωή το 1966 σε ηλικία 64 χρονών, να βρήκε εκεί που πήγε κάποιο κήπο με ωδικά πουλιά ν’ ακούει τα κελαηδίσματα τους να ξαλαφρώνει η καρδιά του;
