Ο Ηνίοχος τότε και τώρα

Η ανάλυση του αγάλματος με τις πιο σύγχρονες τεχνικές μεθόδους, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο, φώτισε με πρωτοφανή ακρίβεια τον τρόπο κατασκευής του: αποτελείται από δεκαπέντε περίπου μεγάλα κομμάτια που χυτεύτηκαν το καθένα χωριστά, κάτι που έδινε μεγάλες δυνατότητες στον γλύπτη, και τα οποία συναρμολογήθηκαν τόσο καλά ώστε να μη διακρίνονται πάντα οι ραφές τους. Η ανάλυση αυτή μας έμαθε επίσης πολλά για τη σύνθεση του κράματος, για τα ένθετα υλικά, για τον χωμάτινο πυρήνα του, η πετρογραφική μελέτη του οποίου θα συμβάλει καθοριστικά στον εντοπισμό του εργαστηρίου κατασκευής του. Ολα αυτά και άλλα πολλά αφορούν κυρίως τους αρχαιολόγους. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο, που μαζί με τους αρχαιολόγους ενδιαφέρει και εμάς τους υπόλοιπους, που δεν ανήκουμε στον αρχαιολογικό κλήρο: αποκαλύπτεται τώρα με πολύ συγκεκριμένο τρόπο η πολυχρωμία του αγάλματος, την οποία δημιουργούσαν τα χρησιμοποιούμενα μέταλλα, η σύνθεση του κράματος και τα ένθετα υλικά. Η πολυχρωμία των αρχαίων αγαλμάτων και ναών μάς είναι βεβαίως πολύ γνωστή, τώρα όμως, σε τούτο το διάσημο άγαλμα, συγκεκριμενοποιείται με μεγάλη ακρίβεια. Τα χείλη του Ηνίοχου ήταν κόκκινα (γιατί ήταν φτιαγμένα μόνο από χαλκό), τα δόντια ασημένια, τα ηνία και η ζώνη κοκκινωπά (επειδή το κράμα περιείχε λιγότερο κασσίτερο), ο χιτώνας χρυσαφής (λόγω του γυαλισμένου ορείχαλκου). Το άγαλμα που βλέπουμε σήμερα και μας μαγνητίζει δεν είναι το ίδιο με εκείνο που έβλεπαν πριν από 2.500 χρόνια, και όχι μόνο επειδή εκείνοι το έβλεπαν ολόκληρο, αρματηλάτη και άρμα σε ενιαία σύνθεση. Ο Ηνίοχος που βλέπουμε εμείς (όπως και τα άλλα μπρούντζινα αγάλματα) είναι διαβρωμένος και γι’ αυτό δεν λαμποκοπάει, μα έχει πάρει αυτό το σκουροπράσινο χρώμα. Δόξα τω πανδαμάτορι! Δεν θα ήθελα καθόλου να δω το συγκλονιστικό άγαλμα στην αρχική του μορφή. Το ίδιο δεν θα ήθελα να περπατήσω στους Δελφούς όπως ήταν τότε. Αν εμπιστευτώ τις αρχαιολογικές πληροφορίες για τα εκατοντάδες κτίσματα που ήταν συσσωρευμένα εκεί, δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι ο ιερός τόπος θα παρουσίαζε αφόρητη εικόνα. Ο χρόνος έκανε και εδώ καλή δουλειά!