Από τα εικονογραφημένα χειρόγραφα στα κλασικά εικονογραφημένα

του Μιχάλη Δήμα

 

Η τέχνη της εικονογράφησης των χειρογράφων, ήταν μια τέχνη δύσκολη και απαιτητική. Τη διακόσμηση την αναλάμβαναν εξειδικευμένοι τεχνίτες. Εκτός από τα πρωτογράμματα και τα διακοσμητικά σχέδια, πολλές φορές στα χειρόγραφα υπάρχουν ολοσέλιδες ζωγραφικές απεικονίσεις είτε θρησκευτικού περιεχομένου, αν επρόκειτο για εκκλησιαστικά κείμενα ή κοσμικού περιεχομένου, αν επρόκειτο για κοσμικά κείμενα. Είναι οι λεγόμενες μικρογραφίες.

Η συγκεκριμένη τέχνη γνώρισε μεγάλη ακμή κατά την περίοδο του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, τόσο στη Δυτική Ευρώπη και στο Βυζάντιο όσο και στην Ανατολή και κυρίως στην Περσία. Μπορούμε ίσως να θεωρήσουμε τις μικρογραφίες μακρινό πρόγονο των κόμιξ. Μπαίνω στον πειρασμό να κάνω ένα λογοπαίγνιο. Από τα εικονογραφημένα χειρόγραφα στα Κλασικά Εικονογραφημένα, που με αυτά μεγάλωσαν γενιές και γενιές.

Μια μικρή γεύση τέτοιων μικρογραφιών κοσμικού χαρακτήρα, ακόμα και ερωτικού περιεχομένου, παίρνουμε από το βιβλίο του Παναγιώτη Αγαπητού, Η ΕΡΩΤΙΚΉ ΔΙΉΓΗΣΗ ΣΤΑ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ. Στο τέλος του βιβλίου παρατίθενται κάποια αντιπροσωπευτικά δείγματα, απ’ όπου ο υποφαινόμενος τα απέσπασε για να φτιάξει το κολλάζ της φωτογραφίας. Ο άγιος Δημήτριος παρεμβλήθηκε για να συμπληρωθεί η εικόνα. Ας τον τιμήσουμε και ενόψει της γιορτής του…