Αυτοβιογραφίες

του Μιχάλη Δήμα

 

       Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025. Κοσμά και Δαμιανού. Γνωστοί και ως άγιοι Ανάργυροι. Αν οι βίοι των αγίων ήταν από τα αγαπημένα και δημοφιλή αναγνώσματα των Βυζαντινών, εγώ δεν ξέρω γιατί, έχω μια αδυναμία στις αυτοβιογραφίες διάφορων προσώπων. Από το Καταφύγιο Ιδεών του Χρήστου Γιανναρά μέχρι Το βιολί του παπά Γιώργη του Κώστα Σκανδαλίδη και από το Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα του Διονύση Σαββόπουλου μέχρι το Ο χρόνος πάλι της Σώτης Τριανταφύλλου. Και από τον Κόκκινο Καθηγητή του Διονύση Χαριτόπουλου μέχρι το Τι έμαθα περπατώντας στον κόσμο της Λένα Διβάνη… αυτά που μπορώ ν’ ανακαλέσω πρόχειρα στη μνήμη μου. Δεν ξέρω, μήπως τα αυτοβιογραφικά βιβλία έχουν και κάποιες ιαματικές ιδιότητες με τον εξομολογητικό τους τόνο, πέρα από την απόλαυση της ανάγνωσης. Δεν είναι απομνημονεύματα ιστορικών προσώπων, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στα τεκταινόμενα κάποιας περιόδου και προσπαθούν να προβάλλουν τη σημασία της δικής τους εμπλοκής στα γεγονότα και να φτιάξουν μια αγιογραφία για το εαυτό τους.

Οι αυτοβιογραφίες διασώζουν  όλο το άρωμα και το κλίμα της εποχής που έζησαν οι συγγραφείς τους. Μεταφέρουν το βίωμα ατόφιο, την εντύπωση διαυγή. Μέσα από τη γραφή τους επιχειρούν να φτάσουν στην αυτογνωσία, να ερμηνεύσουν τον ίδιο τους τον εαυτό, να εξηγήσουν τις επιλογές τους στις συγκεκριμένες συγκυρίες, να θυμηθούν τα λάθη τους και τα ατοπήματά τους. Προσωπικές ιστορίες που διαλέγονται και αλληλοπεριχωρούν και με την Ιστορία με Ι κεφαλαίο.

…